Bir koliyi sağlam kapatmanın yolu H bantlamadır: önce kapak kanatlarının buluştuğu orta çizgiye, ardından iki kısa uçtaki kenar çizgilerine birer şerit bant çekersiniz. Aynı işlem hem tabanda hem kapakta yapılır ve bant uçları kolinin yan yüzlerine 5–6 cm kadar indirilir. İçerik ağırsa taban orta çizgisine eklenen ikinci kat, ihtiyaç duyacağınız takviyenin büyük kısmını sağlar.
Kargoda ya da taşınmada açılan kolilerin çoğu üstten değil alttan açılır. Kapakta bir gevşeklik olsa bile içerik yerinde kalır; tabanda ise tek bir zayıf nokta bütün yükün yere dökülmesine yol açar. Aşağıdaki adımlar, bant harcamasını gereksiz yere artırmadan bu zayıf noktaları kapatmanıza yardım eder.
Bantlamadan önce: koliyi doğru kurun
Bant, iyi kurulmuş bir koliyi güçlendirir; kötü kurulmuş bir koliyi kurtaramaz. Koliyi açtığınızda gövdenin dört köşesinin dik açı yaptığını kontrol edin. Gövde eğri kurulursa taban kanatları birbirine tam oturmaz. Aradaki birkaç milimetrelik açıklık da bandın tek başına taşımak zorunda kaldığı bir köprüye dönüşür.
Taban kanatlarında sıra şöyledir: iki kısa kanat içe katlanır, iki uzun kanat onların üzerine kapanır. Uzun kanatların uçları ortada birleşmeli, üst üste binmemelidir. Kanatları birbirinin altından geçirerek örgü gibi kapatmak bantsız ve hızlı bir taban verir. Ne var ki bu taban yalnız boş ya da çok hafif bir koliyi tutar; ağırlık bindiğinde örgü merkezden aşağı çöker.
H bantlama adım adım
- Koliyi ters çevirin. Taban yukarı bakarken çalışmak, kanatları elinizle bastırıp düz tutmanızı kolaylaştırır.
- Orta çizgiyi kapatın. Bandı kolinin bir yan yüzünde, kenardan 5–6 cm aşağıda başlatın; birleşim çizgisi boyunca çekip karşı yüzde aynı mesafede bitirin.
- Uç kenarları bantlayın. Kanatların gövdenin kısa yüzleriyle birleştiği iki kenara birer şerit daha çekin. Üstten bakınca yan yatmış bir H görürsünüz.
- Bandı yüzeye oturtun. Avucunuzla bandın üzerinden bir kez geçin. Yapışkan baskıyla tutunur; yalnızca değdirilmiş bant ilk sarsıntıda kenarından kalkar.
- Koliyi doldurun, kapağı aynı düzende kapatın. İçerik kapak hizasını geçmemeli; şişkin kapakta bant gergin kalır ve zamanla sıyrılır.
- Ağır kolide tabanı yeniden yoklayın. Dolu koliye ek şerit gerekiyorsa koliyi baş aşağı çevirmeyin, yan yatırarak çalışın.
Bandı çekerken fazla germeyin. Aşırı gerilen bant yapıştıktan sonra eski boyuna dönmeye çalışır ve uçlarından kalkar. Bant makinesindeki baskı silindiri bu sorunu büyük ölçüde çözer. Elle çalışırken de bandı havada çekip bırakmak yerine kartona yatırarak ilerlemek daha düzgün sonuç verir.
Ağır kolide tabanı sağlamlaştırmak
Kitap, tabak, el aleti ya da konserve gibi yoğun içerikler kolinin tabanına sürekli bir yük bindirir. Böyle kolilerde H bantlamaya şu takviyeleri ekleyin:
- Orta çizgiye ikinci kat: İlk şeridin üzerine, yarı yarıya bindirerek bir şerit daha çekin. Birleşim çizgisinin iki yanında daha geniş bir bant yüzeyi oluşur.
- İç tabana karton levha: Koliyi doldurmadan önce tabana, iç ölçüye göre kesilmiş bir karton parçası yatırın. Levha yükü tek çizgiden alır ve bütün tabana yayar. Ondüle karton rulosundan kesilen bir parça bu iş için pratiktir.
- Ağır olan alta: Yük alta toplandığında koli taşınırken savrulmaz, kapak tarafı da gereğinden fazla zorlanmaz.
- Doğru oluk sayısı: İnce karton, bantla ne kadar desteklenirse desteklensin yük altında esner. Ağır içerik için çift oluklu koli seçmek, ek bant katından daha büyük fark yaratır.
Takviyenin bir sınırı da var. Kolinin yan yüzlerini baştan sona bantla sarmak sağlamlık katmaz; yalnızca bant tüketir ve alıcının koliyi açmasını zorlaştırır. Dayanımı karton verir, bant ise kanatları yerinde tutar.
Bant seçimi: genişlik, uzunluk ve ortam
Standart kolilerde 45 mm genişlik, kanat birleşim çizgisinin iki yanına yeterince taşar ve elle rahat kullanılır. KoliSeç'teki 45 mm x 100 m koli bandı bu ölçüdedir. Paketler 6 rulodan başlar, 12, 24 ve 36 rulo üzerinden 60 ruloya kadar çıkar. Evden taşınırken küçük paket yeter. Her gün koli kapatılan bir depoda ise büyük paket, rulo bittiği için işin durmasını önler. Seçeneklerin tamamı koli bandı sayfasında listelenir.
Büyük ve ağır kolilerde daha geniş bir bant aramak yerine aynı bandı iki kat ve bindirmeli uygulamak çoğu durumda yeterlidir. Asıl farkı ortam yaratır. Tozlu ya da nemli kartona yapışkan zayıf tutunur, soğuk depoda bekleyen koli de yapışkanı sertleştirir. Soğuktan gelen koliyi bantlamadan önce bir süre oda sıcaklığında bekletin ve yüzeyini kuru bir bezle silin. Geri dönüşüm kartonundan yapılmış pürüzlü kolilerde bastırma adımını hiç atlamayın.
Bir koli kaç metre bant harcar?
Bant ihtiyacını kestirmek için kolinin boyu ve eni yeterli. Orta çizgi boy kadar, uç kenarlar en kadar uzundur; her şeridin iki ucuna 5'er cm taşma payı eklenir. Bir yüz için formül (boy + 10) + 2 × (en + 10) cm'dir, taban ve kapak için sonucu ikiyle çarparsınız. Tablodaki değerler bu hesabın katalogdaki gerçek kolilere uygulanmış halidir; kesim firesi dahil değildir.
| Koli | İki yüz H bant | Tabana ikinci kat ile | 100 m rulo yaklaşık |
|---|---|---|---|
| Esmer Çift Oluklu Koli 30x20x20 cm | 2,0 m | 2,4 m | 41–50 koli |
| Esmer Çift Oluklu Koli 40x30x30 cm | 2,6 m | 3,1 m | 32–38 koli |
| Çift Oluklu Esmer Koli 50x40x40 cm | 3,2 m | 3,8 m | 26–31 koli |
| Çift Oluklu Taşıma Kolisi 60x40x40 cm | 3,4 m | 4,1 m | 24–29 koli |
Aralığın alt ucu, tabanı iki kat bantlanan ağır koliler içindir. Diyelim ki yirmi adet 40x30x30 cm çift oluklu koli dolduracaksınız: yaklaşık 52–62 metre bant gerekir. Tek rulo yeter. Elde yedek bir rulo tutmak ise gece yarısı yarım kalan bir koli için alışverişe çıkmanızı önler.
Bantlamada en sık yapılan hatalar
- Tabanı tek şeritle bırakmak: Hafif bir tişört gönderisinde sorun çıkarmaz. Dolu bir mutfak kolisinde ise kanat uçları zamanla bandı yırtar.
- Eski bandın üstüne yeni bant çekmek: Tekrar kullanılan kolide yeni bant kartona değil, eski bandın kaygan sırtına yapışır. Eskisini sökemiyorsanız yeni şeridi ondan taşırarak kartona da bastırın.
- Kargo etiketini bantla kaplamak: Parlak bant yüzeyi barkod okuyucuda yansıma yapabilir. Etiketin yalnızca kenarlarını bantlayın.
- Rulonun ucunu kaybetmek: Ruloya yapışan uç, bir sonraki kolide dakikalar kaybettirir. Kestikten sonra ucun birkaç milimetresini kendi üzerine katlayın.
- Fazla dolu koliyi bastırarak kapatmak: Şişkin kapak, bandı sürekli açmaya çalışan bir yay gibi davranır. İçeriği azaltın ya da bir boy büyük koliye geçin.
Koli bandının streç film ve balonlu naylonla birlikte nasıl kullanıldığını ambalaj malzemeleri rehberinde bulabilirsiniz. Tabanın taşıyabileceği yükü belirleyen karton yapısını merak ediyorsanız tek ve çift oluklu koli karşılaştırması iyi bir başlangıç noktasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Koli bandı kaç kat yapıştırılmalı?
Hafif kolilerde her çizgiye tek kat yeterlidir. Kitap, tabak ya da alet gibi ağır içeriklerde taban orta çizgisine bindirmeli ikinci bir kat ekleyin. Kapak tarafında tek kat H bant çoğunlukla işi görür.
Kolinin altına çapraz bant atmak gerekir mi?
Doğru kurulmuş bir kolide H bant ve gerekirse ikinci orta şerit yeterlidir. Çapraz şeritler kanat birleşimlerini kapatmadığı için tabana kayda değer bir dayanım eklemez. Taban hâlâ zayıf görünüyorsa sorun büyük olasılıkla kolinin karton yapısındadır.
Koli bandı soğukta neden yapışmıyor?
Düşük sıcaklıkta yapışkan sertleşir ve kartonun gözeneklerine yerleşemez. Koliyi ve bandı oda sıcaklığına getirin, yapıştırdıktan sonra bandın üzerine elinizle bastırın. Nemli ya da tozlu yüzey de benzer bir sonuç doğurur.
Bir rulo koli bandı kaç koliye yeter?
Kolinin ölçüsüne göre değişir. 100 metrelik bir rulo, iki yüzü H bantlanan 40x30x30 cm kolilerden yaklaşık 38 tanesini kapatır; tabanı iki kat bantlarsanız bu sayı 32 civarına iner. Küçük kolilerde sayı artar, büyüklerde azalır.